علت روغن سوزی موتور دویتس؛ ۷ نشانه و قطعاتی که باید بررسی شوند
۷ نشانه مهم روغن سوزی موتور دویتس چیست؟
روغنسوزی در موتور دویتس همیشه با دود آبی غلیظ شروع نمیشود. در بعضی موتورها، کم شدن غیرعادی روغن، افزایش بخار کارتل یا افت توان زودتر از تغییر رنگ دود دیده میشود. به همین دلیل برای پیدا کردن علت روغن سوزی موتور دویتس باید چند علامت را در کنار هم بررسی کرد، نه اینکه صرفاً با مشاهده دود درباره خرابی رینگ و پیستون تصمیم گرفت.
بوش و رینگ پیستون، مجموعه سوپاپ، توربوشارژر و سیستم تهویه کارتل از بخشهایی هستند که میتوانند در مصرف غیرعادی روغن نقش داشته باشند. خود DEUTZ نیز وضعیت سطح داخلی بوش سیلندر را مستقیماً مرتبط با اصطکاک و مصرف روغن موتور میداند. قبل از باز کردن موتور باید مشخص شود روغن از کجا کم میشود: نشتی خارجی دارد، از مسیر توربو وارد موتور میشود یا از کنار رینگ و بوش وارد محفظه احتراق شده است.
خروج دود آبی از اگزوز موتور دویتس
مورد اول: دود آبی یا آبی متمایل به خاکستری یکی از شناختهشدهترین نشانههای سوختن روغن در موتور است. این دود زمانی ایجاد میشود که روغن وارد محفظه احتراق یا مسیر اگزوز شود و همراه فرآیند احتراق بسوزد.زمان ظاهر شدن دود میتواند سرنخ مهمی باشد. اگر دود با بالا رفتن دور یا قرار گرفتن موتور زیر بار بیشتر میشود، وضعیت رینگ پیستون، بوش سیلندر و پیستون باید بررسی شود.
در موتورهای توربوشارژ، لقی یا خرابی مجموعه توربو نیز میتواند باعث ورود روغن به مسیر هوای ورودی یا اگزوز شود.دودی که بیشتر هنگام استارت یا پس از مدتی کارکرد در دور پایین دیده میشود، میتواند بررسی گاید، ساق سوپاپ و آببندی مجموعه سوپاپ را نیز ضروری کند.
قطعاتی که باید بررسی شوند: رینگ پیستون، بوش سیلندر، پیستون، توربوشارژر و مجموعه سوپاپ.
کم شدن غیرعادی روغن بدون وجود نشتی مشخص
مورد دوم: اگر بین دو سرویس مجبور هستید چند بار روغن اضافه کنید اما روی زمین، بدنه موتور یا اطراف کارتل نشتی واضحی دیده نمیشود، مصرف داخلی روغن باید بررسی شود.اولین کار، اندازهگیری صحیح مصرف است. سطح روغن باید همیشه در شرایط مشابه اندازهگیری و مقدار روغن اضافهشده در یک بازه مشخص از ساعت کار ثبت شود. فقط با عبارت «روغن کم میکند» نمیتوان درباره وضعیت موتور قضاوت دقیقی داشت.
اگر مصرف غیرعادی تأیید شد، رینگ و بوش، مجموعه سوپاپ، توربو و تهویه کارتل در اولویت بررسی قرار میگیرند.نوع روغن نیز مهم است. DEUTZ تأکید میکند انتخاب گرانروی باید متناسب با دمای محیط و کاربرد موتور باشد و گرانروی بیش از حد پایین میتواند مصرف روغن را افزایش دهد.
قطعات و موارد قابل بررسی: بوش، رینگ، پیستون، توربو، مجموعه سوپاپ، نشتیهای خارجی و مشخصات روغن مصرفی.
افزایش بخار و فشار از هواکش کارتل
مورد سوم: وجود مقداری Blow-by در موتور دیزل طبیعی است؛ اما خروج بخار شدید، افزایش فشار کارتل یا بیرون زدن روغن از مسیر هواکش میتواند نشان دهد مقدار بیشتری از گازهای احتراق از کنار پیستون عبور میکند. فرسودگی رینگ، افزایش لقی بوش و پیستون یا آسیب سطح سیلندر میتواند آببندی محفظه احتراق را ضعیف کند. در این شرایط بخشی از فشار احتراق وارد کارتل شده و میزان Blow-by افزایش پیدا میکند.
با این حال قبل از تصمیم به باز کردن موتور، مسیر تهویه کارتل نیز باید بررسی شود. گرفتگی یا عملکرد نامناسب این سیستم میتواند فشار داخل کارتل را بالا ببرد و علائمی شبیه فرسودگی شدید موتور ایجاد کند. در موتورهایی که این علامت همراه با افت قدرت و مصرف روغن دیده میشود، بررسی کمپرس سیلندرها میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت بوش، رینگ و پیستون بدهد.
قطعاتی که باید بررسی شوند: رینگ، بوش، پیستون و مجموعه تهویه کارتل.
روغنی شدن مسیر هوای ورودی و توربوشارژر
مورد چهارم: وجود روغن غیرعادی در لوله ورودی هوا، اطراف کمپرسور توربو یا مسیر اینترکولر از نشانههایی است که نباید نادیده گرفته شود. در موتور توربوشارژ، روغن برای روانکاری محور و یاتاقانهای توربو استفاده میشود. افزایش لقی شفت یا ایراد در آببندی داخلی مجموعه میتواند باعث حرکت روغن به سمت مسیر هوای ورودی یا سمت اگزوز شود.
البته مشاهده یک لایه بسیار نازک روغنی در مسیر ورودی همیشه به معنی خرابی توربو نیست. مسئله زمانی جدیتر میشود که مقدار روغن در لولهها افزایش پیدا کند، روغن داخل مسیر جمع شود و همزمان سطح روغن موتور نیز کاهش پیدا کند. تهویه کارتل نیز باید بررسی شود؛ زیرا در بعضی موتورهای دارای سیستم بسته، بخارات روغنی دوباره وارد مسیر هوای ورودی میشوند.
قطعاتی که باید بررسی شوند: توربوشارژر، لقی محور توربو، مسیر برگشت روغن توربو، شیلنگهای هوا و سیستم تهویه کارتل.
چرب و روغنی شدن خروجی اگزوز
مورد پنجم: وجود دوده خشک در خروجی یک موتور دیزل موضوع عجیبی نیست؛ اما اگر داخل لوله اگزوز حالت چرب و روغنی پیدا کرده و همزمان سطح روغن نیز کاهش مییابد، لازم است مسیر ورود روغن بررسی شود. در موتورهای توربوشارژ، یکی از احتمالات ورود روغن از سمت توربین توربو به اگزوز است.
در مقابل، اگر مشکل از مجموعه بوش، رینگ و پیستون باشد، روغن ابتدا وارد محفظه احتراق شده و سپس آثار آن در دود و خروجی اگزوز مشاهده میشود. چرب بودن اگزوز بهتنهایی برای تشخیص کافی نیست. وضعیت دود، مصرف واقعی روغن، Blow-by، کمپرس سیلندر و شرایط توربو باید کنار هم بررسی شوند.
قطعاتی که باید بررسی شوند: توربوشارژر، رینگهای پیستون، بوش سیلندر و مجموعه پیستون.
افت قدرت و کمپرس همراه با روغنسوزی
مورد ششم: زمانی که مصرف روغن با کاهش قدرت موتور، سخت روشن شدن یا Blow-by زیاد همراه میشود، احتمال فرسودگی مجموعه سیلندر بیشتر میشود. وظیفه رینگها فقط کنترل روغن نیست؛ آنها باید آببندی مناسبی بین پیستون و بوش ایجاد کنند. افزایش لقی یا ساییدگی این مجموعه باعث میشود هم روغن راحتتر وارد محفظه احتراق شود و هم بخشی از فشار احتراق از کنار پیستون عبور کند.
در چنین شرایطی تعویض مستقیم رینگ بدون اندازهگیری وضعیت بوش تصمیم دقیقی نیست. اگر سطح داخلی بوش ساییده، صیقلی یا از محدوده مجاز خارج شده باشد، استفاده از رینگ جدید بهتنهایی ممکن است مشکل مصرف روغن را برطرف نکند. DEUTZ نیز بوش، پیستون و رینگ را بهعنوان یک مجموعه هماهنگ در کیتهای تعمیر سیلندر عرضه میکند.
قطعاتی که باید بررسی شوند: بوش سیلندر، رینگ، پیستون و در صورت نیاز مجموعه سرسیلندر.
افزایش مصرف روغن هنگام کار موتور زیر بار
مورد هفتم: گاهی موتور در دور آرام یا کار سبک رفتار طبیعی دارد اما پس از چند ساعت کار سنگین، سطح روغن سریعتر کاهش پیدا میکند یا دود آبی واضحتر میشود. در بار بالا، فشار داخل سیلندر افزایش پیدا میکند. اگر رینگ و بوش فرسوده باشند، این شرایط میتواند عبور گاز و روغن را تشدید کند. از طرف دیگر توربو نیز هنگام افزایش بار با دور و فشار بیشتری کار میکند؛ بنابراین ایرادهای توربوشارژر ممکن است در این شرایط واضحتر شوند.
نوع روغن مصرفی نیز اهمیت دارد. استفاده از روغنی که کلاس کیفی یا گرانروی آن برای موتور و شرایط کاری مناسب نیست میتواند وضعیت مصرف روغن را بدتر کند. DEUTZ برای موتورهای مختلف کلاسهای مشخص DQC و محدودههای گرانروی متناسب با کاربرد تعریف کرده است. اگر روغنسوزی فقط هنگام کار سنگین دیده میشود، بررسی موتور باید در شرایط واقعی کار انجام شود، نه صرفاً چند دقیقه کار کردن بدون بار.
قطعات و موارد قابل بررسی: رینگ و بوش، توربو، تهویه کارتل، سطح و مشخصات روغن موتور.
علت روغن سوزی موتور دویتس را از کجا عیبیابی کنیم؟
باز کردن موتور نباید اولین مرحله عیبیابی باشد. بهتر است بررسی از موارد سادهتر شروع شود و براساس نشانهها جلو برود.
نشانه | مواردی که در اولویت بررسی هستند |
دود آبی همراه با مصرف روغن | رینگ، بوش، پیستون، توربو و مجموعه سوپاپ |
روغن کم میشود ولی نشتی دیده نمیشود | نشتی پنهان، توربو، رینگ و بوش، سوپاپ |
Blow-by شدید | رینگ، بوش، پیستون و تهویه کارتل |
روغن در مسیر ورودی هوا | توربو و سیستم تهویه کارتل |
اگزوز روغنی | توربو، رینگ و مجموعه سیلندر |
افت کمپرس و قدرت | بوش، رینگ و پیستون |
افزایش مصرف فقط زیر بار | رینگ و بوش، توربو و روغن موتور |
آنالیز روغن نیز در موتورهای صنعتی میتواند برای تشخیص فرسایش مفید باشد. DEUTZ در سرویس Oil Check خود افزایش بعضی عناصر فلزی را به سایش اجزایی مانند بوش سیلندر و یاتاقانها مرتبط میداند و از آنالیز روغن بهعنوان ابزار تشخیص زودهنگام فرسایش استفاده میکند.
چه قطعاتی در روغنسوزی موتور دویتس باید بررسی شوند؟
پس از مشخص شدن علت، ممکن است تعمیر به تعویض رینگ، بوش، پیستون، قطعات سرسیلندر، توربوشارژر یا اجزای تهویه کارتل نیاز داشته باشد. قطعه موردنیاز باید براساس مدل کامل و شماره سریال موتور انتخاب شود؛ زیرا قطعات سریها و نسخههای مختلف موتورهای DEUTZ الزاماً قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند.
برای تهیه لوازم یدکی دویتس بهتر است پارتنامبر قطعه یا تصویر پلاک موتور در دسترس باشد. اگر شماره فنی را ندارید، مدل کامل موتور، شماره سریال و تصویر قطعه قبلی میتواند برای بررسی اولیه مفید باشد. برای استعلام قطعات از کاریزکار نیز میتوان مشخصات موتور، شماره سریال، پارتنامبر یا تصویر پلاک را ارسال کرد تا قطعه موردنیاز و موجودی آن بررسی شود.
سوالات متداول درباره روغنسوزی موتور دویتس
خیر. خرابی رینگ و بوش یکی از علتهاست، اما توربوشارژر و مجموعه سوپاپ نیز میتوانند باعث ورود روغن به مسیر احتراق یا اگزوز شوند. محل و زمان ظاهر شدن دود و سایر علائم باید بررسی شوند.
بله. افزایش لقی یا ایراد داخلی توربوشارژر میتواند باعث ورود روغن به سمت ورودی هوا یا اگزوز شود. جمع شدن روغن در مسیر هوای ورودی همراه با کاهش سطح روغن، دلیلی برای بررسی دقیقتر توربو است.
میتواند باشد، اما تشخیص قطعی نیست. فرسودگی بوش و پیستون نیز مؤثر است و گرفتگی سیستم تهویه کارتل میتواند فشار کارتل را افزایش دهد. بهتر است Blow-by همراه با کمپرس و مصرف روغن بررسی شود.
روغن نامناسب الزاماً به معنی وجود خرابی مکانیکی نیست، اما گرانروی یا کلاس کیفی نامتناسب میتواند مصرف روغن را افزایش دهد. روغن باید براساس توصیه DEUTZ برای همان سری موتور و شرایط کاری انتخاب شود.
نه همیشه. اگر بوش ساییده یا پیستون آسیبدیده باشد، تعویض رینگ بدون بررسی ابعاد و سطح بوش ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد. وضعیت این سه قطعه باید بهصورت یک مجموعه ارزیابی شود.
ممکن است مقدار روغن مصرفشده هنوز دود واضحی ایجاد نکند، روغن از توربو وارد مسیر دیگری شود یا موتور نشتی خارجی پنهان داشته باشد. ابتدا باید مقدار واقعی مصرف روغن ثبت و نشتیهای خارجی بررسی شوند.


